A Comisión da Transparencia de Galicia sinala o desafío que supón o gran incremento de expedientes de acceso a información
Andrés Lago interveu na sesión “Retos e desafíos dos órganos garantes da transparencia” do CIT 2026
O órgano colexiado encargado da Transparencia en Galicia avoga por criterios claros e unificados para ofrecer unha maior garantía xurídica
Santiago de Compostela, 28 de setembro de 2026.- A Comisión da Transparencia de Galicia constata que nos últimos anos obsérvase un relevante incremento no número de expedientes con reclamacións por solicitudes de acceso a información pública das Administracións galegas. Este foi un dos asuntos abordados hoxe en Santiago de Compostela na Sesión Plenaria ”Retos e desafíos dos órganos garantes da transparencia”, dentro do XI Congreso Internacional de Transparencia e Gobierno Abierto, impulsado pola Asociación Centro de Investigación da Transparencia e o Goberno Aberto (CIT) e co respaldo de universidades e institucións.
O presidente do Consello Consultivo de Galicia e Comisionado da Transparencia, Andrés Lago Louro, foi un dos nove representantes de órganos autonómicos de transparencia que, baixo a coordinación da presidencia do Consejo de Transparencia y Buen Gobierno (CTBG), analizaron o traballo dos encargados de velar polo cumprimento do marco normativo e resolver os desafíos que están a xurdir nestes últimos anos.
Na súa quenda, o tamén presidente da Comisión da Transparencia de Galicia explicou a nova etapa deste órgano independente. Así, lembrou que en 2016 o Comisionado de Transparencia de Galicia quedou adscrito á Valedora do Pobo como órgano colexiado independente; pero recentemente, desde o 1 de maio de 2026, esta función pasou ao Consello Consultivo de Galicia.
En concreto, explicou que este cambio é froito da Lei 1/2016, de 18 de xaneiro, de transparencia e bo goberno, operada a través da Lei 5/2025, de 23 de decembro, de medidas fiscais e administrativas.
EVOLUCIÓN DE EXPEDIENTES
Tras facer un repaso polos pasos executivos e institucionais dados para facer efectivo o traspaso do Comisionado e da Comisión da Transparencia de Galicia desde a Valedora do Pobo ao Consello Consultivo de Galicia, ofreceu os datos que demostran a evolución crecente no número de expedientes relacionados con reclamacións de acceso a información pública das Administracións galegas.
Desde o 1 de maio de 2026 ata o 25 de setembro, a Comisión xestionou a recepción e tramitación duns 607 expedientes de petición de información pública de particulares (dirixidos principalmente a concellos galegos e departamentos da Xunta). E, neste tempo, do total, xa foron resoltos en prazo legal máis da metade das peticións, en concreto, máis de 308 expedientes. Aos que habería que sumar os expedientes xestionados pola Valedora nos catro primeiros meses deste ano, que foron 74.
Así, en nove meses de 2026, a Comisión da Transparencia de Galicia -con independencia do órgano estatutario ao que estivese adscrita- recibiu e está a xestionar 681 expedientes. Un dato que puxo en relación cos completos referidos a anos anteriores, cando se atenderon 709 expedientes en 2025 e 249 en 2024.
REFLEXIÓN A FUTURO
Estes números serviron para que Andrés Lago formulase unha reflexión sobre que un dos principais desafíos dos órganos garantes da transparencia para os próximos anos é o risco de colapso polo aumento exponencial das reclamacións. En relación con este asunto, tamén indicou que outros retos son a necesaria adaptación dos órganos garantes con medios e recursos suficientes e tamén o establecemento de criterios claros e unificados para ofrecer unha maior garantía xurídica.
Por último, o presidente da Comisión da Transparencia de Galicia sinalou “como oportunidade e tamén como meta”, a necesidade de intercambiar experiencias e coñecementos, reforzar a cooperación e a formación na materia. Para iso, considerou importante lograr consolidar redes de colaboración entre os distintos órganos autonómicos e estatais a través de iniciativas como a Conferencia de Órganos Garantes da Transparencia e o Acceso á Información Pública (COTAI).
Nesta sesión tamén participaron os responsables do CTBG, da Comisión de Garantía do Dereito de Acceso á Información Pública de Cataluña (GAIP), do Consello de Transparencia e Protección de Datos de Andalucía, do Comisionado de Transparencia da Rexión de Murcia, do Consello Rexional de Transparencia e Bo Goberno de Castela-A Mancha, do Comisionado de Transparencia de Canarias, do Consello de Transparencia de Navarra, do Comisionado de Transparencia e Protección de Datos da Comunidade de Madrid, e do Comisionado de Transparencia de Castela e León.
O Congreso CIT 2026, que se desenvolve ata o 29 de setembro, conta coa organización da Universidade de Santiago de Compostela (USC), a Universidade Complutense de Madrid e a Universidade Central de Chile, así como co patrocinio e apoio da Xunta de Galicia, da Comunidade de Madrid, do Consello de Contas de Galicia e da Comisión da Transparencia de Galicia, organismo adscrito ao Consello Consultivo de Galicia, entre outras institucións e entidades.
Manage Cookie Consent
Utilizamos cookies propias e de terceiros para optimizar o noso sitio web e o noso servizo.
Funcionais
Always active
The technical storage or access is strictly necessary for the legitimate purpose of enabling the use of a specific service explicitly requested by the subscriber or user, or for the sole purpose of carrying out the transmission of a communication over an electronic communications network.
Preferencias
The technical storage or access is necessary for the legitimate purpose of storing preferences that are not requested by the subscriber or user.
Estatísticas
The technical storage or access that is used exclusively for statistical purposes.The technical storage or access that is used exclusively for anonymous statistical purposes. Without a subpoena, voluntary compliance on the part of your Internet Service Provider, or additional records from a third party, information stored or retrieved for this purpose alone cannot usually be used to identify you.
Marketing
The technical storage or access is required to create user profiles to send advertising, or to track the user on a website or across several websites for similar marketing purposes.
Benvidos e benvidas á páxina web do Consello Consultivo de Galicia
Como presidente do Consello, e en nome de todos os que integramos esta institución, quero agradecer a súa visita á nosa sede virtual. Énchenos de orgullo abrir esta xanela ao público, ofrecendo un acceso transparente e directo ao noso labor de asesoramento xurídico á administración galega.
O Consello Consultivo de Galicia é o supremo órgano consultivo da Xunta e das administracións públicas galegas, e en pleno século XXI, a comunicación aberta e fluída coa cidadanía é máis importante que nunca. Esta páxina web non só é unha canle para informar, senón tamén unha ferramenta útil que facilita o acceso á nosa doutrina xurídica, consolidada ao longo de case tres décadas de traballo. Aquí poderán consultar os máis de 18.000 informes e ditames emitidos, así como as memorias anuais que trasladamos ao Goberno da Xunta de Galicia.
A tecnoloxía e a intelixencia artificial xa son unha realidade no noso Consello Consultivo. Estas ferramentas permítennos ser máis eficientes e accesibles, o que reforza o noso compromiso coa transparencia e a innovación no ámbito xurídico. Estamos convencidos de que estas innovacións axudarannos a seguir sendo un referente na mellora da calidade normativa para Galicia.
Comprometémonos a manter unha relación próxima e accesible cos cidadáns, compartindo de forma clara as resolucións que emitimos. O noso obxectivo é seguir sendo un referente xurídico para Galicia, contribuíndo á mellora das decisións administrativas e fortalecendo o marco legal que rexe a nosa convivencia.
Desde o Consello Consultivo traballamos cun propósito claro: mellorar a calidade normativa da nosa comunidade, dotándoa de ferramentas xurídicas sólidas que protexan e defendan os seus intereses. É unha honra para min presidir esta institución no seu continuo labor pola defensa da legalidade na actuación administrativa que redunde, en última instancia, no benestar de toda a cidadanía.
